Fundacja Pamiętamy

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki
Błąd
  • XML Parsing Error at 1:486. Error 9: Invalid character
Start

Niebanalna lekcja patriotyzmu

Email Drukuj PDF

Efekt jest fenomenalny - pyta Mymy Rebelianci to wietne aranacje i mocne teksty, za ktrymi stoi wielka historia walki o wolno, niesione ostr, nieugaskan muzyk. To jedno z najtrudniejszych i najwaniejszych wydarze w historii polskiej muzyki rockowej. Jestem gboko przekonany, e to bdzie pyta kultowa.

z Grzegorzem Wsowskim
wsptwrc Fundacji ?Pamitamy?, ktra zainicjowaa wydanie pyty zespou De Press Mymy Rebelianci stanowicej wybr tekstw piewanych przez onierzy Wykltych
rozmawia
Piotr Ferenc-Chudy

Skd wzia si idea promowania pamici o ludziach, ktrzy po 1945 r. przeciwstawili si z broni w rku systemowi komunistycznemu w taki sposb, z wykorzystaniem muzyki rockowej?
U podstaw tego pomysu lega smutna konstatacja, e po 20 latach od zakoczenia okresu zniewolenia komunistycznego nie mamy ani jednego filmu fabularnego, ktry by traktowa o powojennym podziemiu, ba, nie mamy adnej istotnej prozy jemu powiconej. Innymi sowy dla naszej kultury masowej temat heroicznej walki naszych przodkw z reimem komunistycznym nie istnieje. S wprawdzie doskonae naukowe opracowania historykw IPN-u, ale one si rzeczy skierowane s do wskiego grona odbiorcw, czyli pasjonatw historii. Tymczasem w naszych czasach wiadomo i wraliwo spoeczn, czyli w skali makro, ksztatuje si z wykorzystaniem nonikw oddziaywujcych silnie na emocje, czyli przede wszystkim przez obraz oraz muzyk. Jak ju wspomniaem, do tej pory nie powsta aden istotny projekt wykorzystujcy wskazane noniki dla wzbudzenia wraliwoci, a tym samym ukierunkowania pamici zbiorowej na etos walki oraz ofiar zbrojnego antykominustycznego podziemia z drugiej poowy lat 40-tych i pocztku lat 50-tych ubiegego stulecia. Pyta zespou De Press Mymy Rebelianci to pierwsze wydarzenie kulturowe tego typu, ale na szczcie od razu z najwyszej pki.
Jestem dumny, e pomys nagrania tej pyty zrodzi si w rodowisku Fundacji "Pamitamy".

Co jednak drgno - telewizyjne realizacje o Ince czy rotmistrzu Pileckim...
Ma Pan racj, dokonania telewizyjnego Teatru Faktu z ostatnich dwch lat s wyjtkiem. Tyle e s to jednostkowe wydarzenia, nie zmieniajce oceny sytuacji. Prosz zwrci uwag ile jednak trzeba byo czasu, by te produkcje powstay. Jestem gboko przekonany, e gdyby historia onierzy Wykltych bya udziaem Amerykanw, ju w pierwszych latach po zakoczeniu okresu zniewolenia komunistycznego powstaoby kilkanacie hollywoodzkich megaprodukcji z udziaem gwiazdorskiej obsady. Losy odziaw Warszyca, Mota, upaszki - mona te pseudonimy mnoy - kada z tych historii jest materiaem na scenariusz pasjonujcego filmu. U nas stao si zupenie odwrotnie. W pewnym sensie sytuacja ta jest zrozumiaa. W kocu trudno wymaga od twrcw kina peerelowskiego, czsto przecie pokazujcego na uytek komunistycznej propagandy zafaszowany obraz lat okupacji i okresu powojnia, eby podjli temat onierzy Wykltych. Miejmy nadziej, e stanie si to udziaem twrcw z modszych rocznikw.

Wybralicie muzyk rockow. Inspirowao was Lao Che, ktre dopeniajc swoj muzyk treciami patriotycznymi z sukcesem dotaro do ludzi modych?
W pewnym stopniu. Pomys nagrania pyty z piosenkami onierzy Wykltych towarzyszy nam od kilku lat. Pocztkowo mylelimy o formie bardziej tradycyjnej, o wykorzystaniu instrumentw bliszych epoce - skrzypcach, akordeonie, ewntualnie gitarze klasycznej, zapewne jednak byoby to, mwic kolokwialnie, przedsiwzicie o znacznie mniejszej sile raenia, adresowane raczej do starszego pokolenia. A my chcielimy uzyska efekt dotarcia przede wszystkim do ludzi znacznie modszych od pokolenia Polski Podziemnej. Dlatego okoo roku temu zdecydowalimy, e te piosenki powinny zaistnie w aranacji rockowej. Muzyka rokowa jest bowiem fenomenem kulturowym oddziaywujcym emocjonalnie na kilka generacji. Estetyka muzyczna pyty Mymy Rebelianci trafi, jestem o tym przekonany, do ludzi w przedziale wiekowym pomidzy 18-60 lat.

Jak przebiegaa realizacja pomysu?
Przede wszystkim zebralimy teksty piosenek piewanych w oddziaach antykomunistycznego podziemia. Trafiay one do nas w rny sposb,w cigu naszej trwajcej ju ponad 20 lat, przygody z histori zbrojengo podziemia antykomunistycznego. Pyta Mymy Rebelianci prezentuje spjny, a jednoczenie panoramiczny, tak pod wzgldem terenowym, jak i czasowym, zbir piosenek onierzy Wykltych. Zesp De Press prezentuje na niej piosenki piewane na rnych terenach dziaania oddziaw antykomunistycznej partyzantki, powstae w rnych okresach walki tych oddziaw. Kilka tekstw powstao bowiem w 1945 r., czyli w pocztkach walki, ale niektre dopiero w latach 1948-1949, kiedy nie byo ju nadziei, kiedy zostali ju ci nieliczni, ktrzy zdecydowali si na bj do koca, bez perspektywy bliskiego zwycistwa. Dysponujc takim zestawem tekstw, zwrcilimy si z propozycj wydania pyty do Muzeum Powstania Warszawskiego. Oczywicie nie by to wybr przypadkowy, gdy jest to w mojej ocenie najlepiej dziaajca instytucja muzealna, zajmujca si okresem historii najnowszej, majca na dodatek dowiadczenie w przedsiwziciach muzycznych, np. takich jak wsppraca ze wspomnianym przez Pana zespoem Lao Che, czy ostatnio pyta i koncert poezji Tadeusza Gajcego, wanie w aranacji rockowej. Nasz pomys spodoba si kierownictwu Muzeum, ktre podjo, na szczcie dla ludzi zainteresowanych histori, jak i pasjonujcych si muzyk rockow, decyzj o wydaniu pyty Mymy Rebelianci. Zatem dziki Muzeum Powstania Warszawskiego projekt przeszed w faz realizacji.

A dlaczego De Press?
Dlatego, e to jedna z najlepszych polskich kapel rockowych, znana jeszcze z lat 80-tych. Co istotne, to jeden z niewielu dobrze znanych polskich zespow rockowych z tamtych czasw, ktry nigdy nie flirtowa z reimem komunistycznym, tzn. nie gra na festiwalach piosenki modziey socjalistycznej, czy festiwalach piosenki z krajw demokracji ludowej, itp. W kontekcie naszego przedsiwzicia byo to szczeglnie wane. Warto take zwrci uwag na podhalask tosamo lidera zespou, Pana Andrzeja Dziubka. Podhale to kraina ludzi mentalnie wolnych, to take region, w ktrym nadal ywa jest pami o walce oddziaw Ognia. Wybr odpowiedniego zespou by oczywicie kluczem do sukcesu caego przedsiwzicia. W moim odczuciu powierzenie nagrania pyty wanie zespoowi De Press byo najlepszym z moliwych rozwiza. Efekt jest fenomenalny - pyta Mymy Rebelianci to wietne aranacje i mocne teksty, za ktrymi stoi wielka historia walki o wolno, niesione ostr, nieugaskan muzyk. To jedno z najtrudniejszych i najwaniejszych wydarze w historii polskiej muzyki rockowej. Jestem gboko przekonany, e to bdzie pyta kultowa.
Warto doda, e do pyty, jako bonus, zostanie doczony teledysk utworu tytuowego. Przygotowa go Tomasz Madejski - jeden z najwybitniejszych polskich operatorw filmowych, autor zdj do takich realizacji, jak Ladies, Testosteron, Ciao. Znakomity obraz poczony ze wietn muzyk i mocnym tekstem powoduje, e ciarki przechodz po skrze.

W jaki jeszcze sposb oprcz muzyki mona dotrze do modego odbiorcy, by mu przekaza wane treci historyczne, wywoujce intelektualn refleksj?
Z wykorzystaniem rodkw, o ktrych rozmawiamy, czyli waciwych dla kultury masowej, takich jak film, muzyka, komiks, publikacje popularnonaukowe, czy rekonstrukcje historyczne. Oczywicie rwnie to - bd moe nieskromny - na czym skupia si Fundacja "Pamitamy", czyli stawianie pomnikw w miejscach, gdzie trway walki, ginli onierze Wyklci, bo pami wymaga formy trwaej.


(tekst wywiadu, ktrego fragmenty ukazay si w Gazecie Polskiej - w numerze z 23 wrzenia 2009 r.)